Phương pháp 3 cực sử dụng cọc phụ trợ dòng và áp để đo điện trở điện cực đất. Kết quả tin cậy khi bố trí cọc phụ đúng và kiểm tra vùng ổn định.
Bản chất kỹ thuật và phạm vi áp dụng
Máy đưa dòng thử giữa E và C, đo điện áp giữa E và P; tỷ số V/I cho điện trở. Dịch chuyển P giúp kiểm tra vùng ổn định; nếu kết quả biến động nhiều, cần xem lại khoảng cách và hình học điện cực.
Trong hệ thống thực tế, cần xem xét đồng thời bộ phận thu sét, đường dẫn dòng, tiếp địa, bonding và các tuyến nguồn/tín hiệu có liên quan. Một biện pháp xử lý đúng một dạng rủi ro không mặc nhiên thay thế được các biện pháp còn lại.

Phương pháp đo và điều kiện hiện trường
Mỗi phương pháp đo có sơ đồ mạch, yêu cầu cọc phụ và giới hạn riêng. Cần phân biệt phép đo một điện cực, mạng nhiều nhánh và phép kiểm tra tính liên tục. Kết quả chỉ có ý nghĩa khi ghi rõ phương pháp và điều kiện đo.
Những thông tin cần kiểm tra
- Kích thước điện cực và khoảng cách C.
- Vị trí P và độ ổn định kết quả.
- Ống kim loại/cáp ngầm và nguồn nhiễu.
- Đường tiếp địa song song.
Thông số cuối cùng phải được đối chiếu với catalogue đúng model, phiên bản và điều kiện thử nghiệm. Không suy ra thông số chưa được nhà sản xuất công bố hoặc dùng một con số thương mại thay cho bản tính kỹ thuật.
Trình tự khảo sát và triển khai
Ghi sơ đồ E-P-C, khoảng cách, điều kiện đất, model máy và tình trạng hiệu chuẩn. Với lưới lớn, bố trí cọc theo kích thước mạng, không lấy khoảng cách cọc đơn áp dụng máy móc.
Trước khi thi công, cần thống nhất bản vẽ và điểm kết nối. Trong quá trình làm việc, ghi nhận vật tư thực tế, chụp ảnh mối nối trước khi che khuất và lập biên bản các thay đổi đã được người phụ trách kỹ thuật chấp thuận.
Sai sót thường gặp cần tránh
- P quá gần điện cực.
- Chỉ lấy một vị trí P.
- Không kiểm soát đường song song.

Kiểm tra, nghiệm thu và bảo trì
Lưu sơ đồ và kết quả đo lặp cho những lần bảo trì sau.
Biên bản đo cần ghi phương pháp, thiết bị, tình trạng hiệu chuẩn, điều kiện hiện trường và sơ đồ vị trí đo. Không áp một ngưỡng điện trở hoặc một chu kỳ bảo trì chung cho mọi công trình; tiêu chí phải theo hồ sơ thiết kế và tiêu chuẩn được viện dẫn.
Thiết bị và vật tư liên quan
Tham khảo đồng hồ đo điện trở đất và hóa chất giảm điện trở đất trên website Siêu Thị Chống Sét. Khi lựa chọn, cần đối chiếu mã model, catalogue, quy cách và yêu cầu công trình.
Tiêu chuẩn và tài liệu tham khảo
- TCVN 9385:2012 – hướng dẫn kiểm tra và bảo trì
- IEC 62305-3:2024 – hư hại vật lý và nguy hiểm đến con người
Bài viết mang tính thông tin kỹ thuật tham khảo. Thiết kế, lựa chọn thiết bị, thi công và nghiệm thu cần do người có chuyên môn thực hiện theo tiêu chuẩn/quy chuẩn áp dụng cho từng dự án.
